Bir Çelik Hasır teklifinde daha düşük görünen ton fiyatı, aynı malzemenin şantiyeye daha düşük toplam bedelle ulaşacağını tek başına göstermez. Bir satıcı bedeli fabrika çıkışı verirken diğeri aynı malzemeyi belirtilen adrese taşıma dahil fiyatlandırabilir. Tekliflerde kullanılacak levha adedi, faturaya esas tonaj veya KDV gösterimi farklıysa, ilk bakışta benzer iki tutar aslında farklı işleri karşılıyor olabilir. Karşılaştırma, fiyat sütunundan önce kapsam sütunuyla başlar.

Bu rehber, satın alma ekibinin iki veya daha fazla teklifi aynı zeminde okumasına yardımcı olur. Önce ürün ve miktar eşitlenir; sonra taşıma, boşaltma ve varsa ek hizmetler ayrı yazılır; en son vergi ve ödeme koşulları aynı temelde kontrol edilir. Belirsiz tutarları sıfır kabul etmek yerine teyit bekleyen kalem olarak işaretleyin. Makaledeki örnek yalnız aritmetiği göstermek içindir; gerçek satış bedeli, stok, teslim taahhüdü veya vergi görüşü değildir.

Hasır numunesi, hesap makinesi ve boş teklif belgelerinin temsili görünümü; gerçek fiyat teklifi değildir.

İlk kontrol: Teklifler gerçekten aynı ürünü mü kapsıyor?

Her teklifin malzeme satırında ürün ailesi, model kodu, levhanın nominal eni ve boyu, gerekiyorsa iki doğrultudaki çubuk çapları ve göz aralıkları bulunmalıdır. “On ton hasır” gibi genel bir tanım, hangi levhanın teklif edildiğini açıklamaz. Başlangıç için ürün ailelerini ayırın. Daha sonra teklif satırındaki kodu, ölçüyü ve varsa sipariş çiziminin sürümünü karşılaştırın. Tedarikçinin önerdiği farklı kodu aynı satıra almak yerine alternatif olarak ayırın ve proje ekibinin kararını bekleyin.

Canlı Q tipi hasır tablosunda ve R tipi hasır tablosunda boy, en, kg/adet ve kg/m² bilgileri ayrı gösterilir. Örneğin her iki sayfada da listelenen örnek ürünlerde aynı nominal dış levha boyutu yer alabilir; göz aralıkları ve model satırları ise farklıdır. O halde sadece dış ölçüye veya yalnız m² değerine bakarak iki ürünü eşdeğer saymayın. Katalog beyanı teklif edilen partinin stok, ağırlık veya sevk belgesi değildir.

Teknik tanım ile ticari teslim koşulu farklı belgelerdir. ISO 6935-3:2023 ürün kapsamı, beton donatısı için fabrika yapımı kaynaklı hasır levha ve rulolara ilişkin teknik gereklilikleri konu alır. Bu kapsam, bir teklifin içindeki ürünün uygunluk veya teslim belgesinin yerini tutmaz. Projede belirli bir standarda, belgeye veya onaylı çizime atıf gerekiyorsa teklif talebinde açıkça yazın. Bir belge sunulduğunda da ürün ve sipariş kalemiyle ilişkisinin kurulabildiğini kontrol edin.

Tonajı ve birim fiyatı nasıl aynı temele getirirsiniz?

Piyasada karşılaşabileceğiniz birimler TL/adet, TL/kg, TL/ton veya TL/paket olabilir. Yalnız karşılaştırma tablosu için ortak birim seçmek yeterli değildir; bölme ve çarpmada kullanılan miktarın aynı tanımı taşıması gerekir. Ağırlık biriminde 1 ton 1.000 kilogramdır. Adetten teorik ağırlığa geçişte teklif edilen modelin doğrulanmış kg/adet değerini kullanın: levha adediyle bu değeri çarpmak teorik kilogramı verir. Model, nominal levha boyutu veya birim ağırlık değiştiğinde aynı dönüşümü başka modele taşımayın.

Teklifin hangi tonajı faturalandıracağını ayrıca sorun. Hesap, katalogdaki teorik ağırlığa mı dayanıyor, yoksa sözleşmede tanımlanan tartım veya belgelenmiş başka bir esas mı kullanılıyor? Sadece ton fiyatı belirtilmişse fiyatın hangi miktara uygulanacağı net olmayabilir. Paket ve tonaj hesabı rehberindeki adet, paket ve kg/adet ayrımı bu karşılaştırmaya temel sağlar. Kısmi paket kabulü veya tam paket yuvarlaması varsa planlanan ihtiyacı ve fiilen teklif edilen adedi ayrı yazın.

Ölçü listesi yalnız döşemenin net alanını içeriyorsa bunu otomatik olarak satın alınacak levha adedine çevirmeyin. Çelik hasır metraj hesabı yazısında anlatıldığı gibi tam levha, kesim listesi ve sipariş miktarı birbirinden ayrılır. Alıcının net ihtiyacı aynı olduğu halde bir teklif daha fazla levha içeriyorsa fark, paket koşulundan, stok ölçüsünden veya farklı bir kesim varsayımından kaynaklanabilir. Sebebini teyit etmeden, fazla ürün içeren teklifi aynı miktarla hesaplanmış gibi değerlendirmeyin.

KDV dahil ve hariç tutarlar nasıl karşılaştırılır?

Her teklif için KDV hariç ürün ara toplamını, KDV hariç ek kalemleri, teklif üzerinde gösterilen vergi tutarlarını ve ödenecek toplamı ayrı sütunlarda isteyin. Yalnız “KDV dahil” yazan bir rakam başka bir teklifin vergi hariç satırıyla doğrudan kıyaslanmaz. Önce ürün ve hizmet kapsamını eşitleyin. Bir teklif ek hizmet bedelini vergi hariç ara toplamda zaten gösteriyorsa, karşılaştırma tablosuna aynı hizmeti yeniden eklemeyin. Hangi kalemin hangi tutarın içinde olduğunu yazılı teyit etmek bu hatayı önler.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24. maddesi, alıcının gösterdiği yere kadar satıcının yaptığı taşıma, yükleme ve boşaltma giderlerini matraha dahil olan unsurlar arasında sayar. Bu hüküm, nakliyenin teklifte ayrı satıra konulmasını tek başına vergi dışı saymak için yeterli olmadığını hatırlatır. Taşımayı kimin sunduğu, faturanın nasıl düzenlendiği ve işleme özgü vergi uygulaması için satıcının yazılı dökümünü ve kendi mali işler biriminizin teyidini alın. Bu rehber, belirli bir işlem için oran veya kesinti hesabı vermez.

Ödeme bakımından “toplam” kelimesinin neyi ifade ettiğini de belirleyin. Teklif formunda görülen toplam bedel, vade veya teslim aşamalarına göre oluşturulan ödeme planıyla aynı bilgi değildir. Karşılaştırmada peşin ve vadeli alternatifleri aynı sütunda karıştırmak yerine ödeme tarihlerini ve varsa açıkça belirtilen ek farkları yan yana gösterin. Vergi dahil toplam ile muhasebe ekibinin ayrıca izlediği vergi veya ödeme kalemlerini birbirine eklemeyin. Tereddüt varsa mali işler biriminin yazılı teyidi olmadan sadeleştirilmiş matematiği fatura tahmini olarak paylaşmayın.

Sevk alanında ayrılmış çelik hasır demetlerinin temsili görünümü; gerçek stok veya teslimat kaydı değildir.

Nakliye ve boşaltmada hangi ayrıntılar fiyatı değiştirir?

“Şantiye teslim” ifadesinin yanına adres, teslim noktası, sevk sayısı ve boşaltma kapsamı yazılmalıdır. İki teklif de adrese taşımayı içeriyor olabilir; birinde araçtan indirme veya saha içi taşıma hariç olabilir. Alıcı kendi boşaltma hizmetini sağlıyorsa onun karşılaştırmaya dahil olup olmadığı ayrı satırda gösterilir. Teslim adresi ile yükün fiilen kabul edileceği alan aynı yerde değilse farkı da not edin. “Dahil” cevabını, teslim noktasını ve hizmet sağlayıcıyı bilmeden yeterli saymayın.

Tek seferlik teslim ile iki veya daha fazla etap aynı maliyet yapısını taşımayabilir. Her etabın öngörülen miktarı ve adresi açık değilse nakliye teklifinin kaç seferi kapsadığını da bilemezsiniz. Araç bekleme, sahaya giriş kısıtı veya değişen sevk planı gibi durumların bedeli teklifte belirtilmişse bunları ayrı okuyun; belirtilmemişse otomatik sıfır yazmayın. Alternatiflerden biri fabrika çıkışıysa, taşıma ve boşaltmayı başka yerden alacak olmanızın bütçeye etkisini aynı vergi bazında teyit edin.

Satın alma tablosuna mal kabulde aranacak belgeyi de eklemek faydalıdır. Sipariş satırı, irsaliye ve paket etiketi eşleştiğinde fiilî teslimin teklif edilen miktarla karşılaştırılması kolaylaşır. Çelik hasır teslimat kontrolü rehberi bu üç kayıt arasındaki farkı gösterir. Geometrik ölçü veya etiket uyuşmazlığı ayrı teknik değerlendirme gerektirir; ticari karşılaştırma sırasında hesaplanan ton fiyatı tek başına teslim kabulünün yerine geçmez.

Örnek: Daha düşük ton fiyatı neden daha pahalıya gelebilir?

Yalnız karşılaştırma aritmetiği için aynı model, aynı fatura esası ve 10 ton içeren iki varsayımsal teklif düşünün. Örnekteki hesap birimi bir para birimi veya gerçek fiyat değildir. A teklifinde fabrika çıkışı bedel ton başına 100 birim, aynı teslim noktasına ek taşıma 80 birimdir. B teklifinde aynı teslim noktasına taşıma dahil bedel ton başına 106 birimdir. Her iki tarafta boşaltma kapsamı aynıdır, başka kalem yoktur ve tutarlar vergi hariç karşılaştırılmıştır.

A için ürün bedeli 10 × 100 = 1.000 birim, taşıma ile aynı adrese teslim toplamı 1.080 birim olur. B için 10 × 106 = 1.060 birimdir; taşıma B fiyatının içinde olduğu için ikinci kez eklenmez. Bu varsayımlarda B, vergi hariç eş kapsamda 20 birim daha düşüktür. Tekliflerden biri farklı tutarda boşaltma, farklı tonaj veya başka ödeme koşulu içeriyorsa sonuç değişebilir. Farkı önce kapsam tablosuna ekleyin, ardından aritmetiği düzenleyin.

Bu örnekte fatura veya nakit ödeme sonucu hesaplanmamıştır. Gerçek bir karşılaştırmada model, teslim adresi, faturaya esas miktar ve hizmet sınırı doğrulandıktan sonra satıcıdan her teklifin güncel vergi dahil toplamını isteyin. Örneğin B tek sevki kapsarken ihtiyacınız iki etap ise 1.060 değerini otomatik kabul etmek doğru olmaz. Yeni kapsam için revize teklif alın; eski teklif tarihini, geçerlilik süresini ve revize satırı aynı dosyada saklayın.

Farklı para birimleri veya geçerlilik tarihleri varsa

Bir teklif farklı para birimindeyse karşılaştırma için hangi tarih ve kur kaynağının kullanılacağını mali işler birimi önceden belirleyebilir. Bu kur, ticari görünümü tek tabloda okumaya yarayan bir varsayımdır; faturada veya ödemede uygulanacak kurun garantisi değildir. Her teklifin orijinal para birimini ve geçerlilik tarihini dönüşüm sonucunun yanında saklayın. Önceki ayın teklifini bugün alınan bir teklifle işaretlemeden karşılaştırmak, birim fiyat farkının ürün veya nakliyeden mi, yoksa teklif tarihinden mi kaynaklandığını belirsizleştirir.

Teklifin süresi geçmiş fakat aynı modelle ilerlemek istiyorsanız yeni bir teklif numarası veya yazılı revizyon isteyin. Revizyondaki değişiklikleri yalnız fiyat üzerinden değil; teslim süresi, miktar, teslim noktası, belge kapsamı ve ödeme koşulları üzerinden de kontrol edin. Özellikle teklif iki farklı ebat içeriyorsa bir satırın revize edilmesi diğerinin değiştiği anlamına gelmez. Karşılaştırma tablosunda sürümü güncellerken her satırın hangi yazılı kaynağa dayandığını korumak, sipariş verildiğinde eski bir rakamın yanlışlıkla kullanılmasını önler.

Tekliflerden birinde bir hizmet bedeli fiyatın içinde ve diğerinde ayrı satırdaysa, her iki hizmet için aynı çalışma tanımını isteyin. “Nakliye” kaydı bazı işlerde tek taşıma hareketini, bazı işlerde çeşitli teslim noktalarını ifade edebilir. Yazılı kapsamlar denk değilse karşılaştırma sonucu bir fiyat sıralaması olarak değil, eksik bilgi listesi olarak kullanılmalıdır. Ürün ve hizmet tanımı eşitlendiğinde hangi seçenekte bütçe farkı oluştuğu anlaşılır; kapsam netleşmemişken en düşük tutarın işin tamamına karşılık geldiği varsayılmaz.

Karar vermeden önce son kontrol listesi

Her alternatif için şu üç kümenin tamamlandığını kontrol edin. Ürün: kod, levha ölçüsü, miktar, faturalandırma esası ve istenen teknik belge. Teslim: adres, sevk sayısı, boşaltma dahil olup olmadığı ve kabulde aranacak kayıt. Bedel: vergi hariç ara toplam, varsa ek kalemler, doğrulanmış vergi dahil sonuç, ödeme koşulları ve geçerlilik tarihi. Bir kalem eksikse boş bırakmak yerine “teyit bekliyor” yazın. Gönderilecek siparişi, bu eksik listesi kapandıktan sonra aynı sürümdeki teklif üzerinden değerlendirin.

Uygulamada tabloya bir de “farkın nedeni” sütunu ekleyebilirsiniz. Teklifler arasında görülen kütle farkı, levha ebat farkı veya kısmi pakete izin verilmemesi aynı tür sapma değildir. Ekip fiyatı kontrol ederken teknik ekip ürün modelini, saha ekibi teslim kapsamını ve mali işler ekibi vergi gösterimini aynı satır üzerinde inceleyebilir. Böyle bir tabloda bütçe kararını değiştiren kalemler ile şantiyede çözülmesi gereken uygulama şartları görünür kalır; biri diğerinin içinde kaybolmaz.

Fiyat teklif formu üzerinden talep hazırlarken ürün kodlarını, levha adetlerini, adresi ve teslim etaplarını ayrı satırlarda iletin. Ürün seçeneklerini Kılıçoğlu Çelik Hasır ana sayfasından da inceleyebilirsiniz. Amacınız daha çok teklif toplamak değil, kıyaslanabilir teklif almak olsun. Aynı tanım ve miktarla başlanırsa sonradan gelen bir taşıma veya vergi açıklamasının hangi toplamı değiştirdiği anlaşılır. Bu şekilde verilen karar yalnız birim fiyata değil, aynı kapsamda doğrulanmış teslim bedeline dayanır.